نقاشی و ایجاد نقش های برجسته روی ظروف سرامیکی از مهمترین روشهای افزایش ارزش هنری و بصری این محصولات است. استفاده از سیستم های مختلف نقاشی و تکنیک گل برجسته، امکان خلق آثاری منحصر به فرد ظریف و ماندگار را فراهم میکند که هم در محصولات هنری و هم در تولیدات نیمه صنعتی کاربرد دارند.

نقاشی روی سرامیک بسته به مرحله اجرا و نوع رنگ به چند سیستم اصلی تقسیم میشود :

۱. نقاشی زیر لعاب (Underglaze)

در این روش طرح ها مستقیماً روی بدنه پخته شده بیسکویت اجرا می شوند و سپس یک لعاب شفاف روی آن اعمال میگردد. این سیستم باعث ماندگاری بسیار بالای طرح و مقاومت آن در برابر شست و شو و سایش میشود.

۲. نقاشی رولعاب (Overglaze)

نقاشی رولعاب پس از لعاب کاری و پخت نهایی انجام می شود. رنگها در دمای پایین تری تثبیت میشوند و امکان استفاده از طیف رنگی گسترده تر و جزئیات ظریف تر را فراهممی کنند.

۳. نقاشی با رنگهای اکسیدی

در این سیستم از اکسیدهای فلزی مانند کبالت، مس و آهن استفاده میشود. این رنگها جلوه ای طبیعی و سنتی ایجاد میکنند و اغلب در آثار دست ساز و سبک های کلاسیک کاربرد دارند.

ابزار و روشهای اجرای نقاشی :

ابزارهای رایج شامل قلم موهای نرم اسفنج قلم فلزی و تکنیک پاششی است. انتخاب ابزار مناسب به سبک طراحی میزان جزئیات و نوع رنگ بستگی دارد. مهارت دست و کنترل فشار نقش مهمی در یکنواختی طرح ایفا میکند.

تکنیک گل برجسته در سرامیک یا نقش برجسته یکی از روشهای محبوب تزئین ظروف سرامیکی است که باعث ایجاد عمق و بعد در طراحی میشود. مراحل اجرای گل برجسته :

۱. آماده سازی گل استفاده از گل با رطوبت مناسب برای جلوگیری از ترک خوردگی

۲. فرم دهی نقش ایجاد گلها و طرح های برجسته به صورت دستی یا با ابزار قالبی

۳. اتصال به بدنه استفاده از دوغاب گل (Slip) برای چسباندن مطمئن نقش برجسته به سطح ظرف

۴. خشک کردن کنترل شده جلوگیری از اختلاف رطوبت بين بدنه و نقش برجسته

لعاب کاری روی نقش های برجسته :

لعاب کاری گل برجسته نیازمند دقت بالاست تا جزئیات طرح حفظ شود. معمولاً از لعاب های رقیق تر یا روش قلم مو استفاده می شود تا لعاب در شیارها تجمع بیش از حد نداشته باشد.

کاربردها و مزایای نقش برجسته :
افزایش جذابیت بصری و حس لمس، تمایز محصول در بازار رقابتی، امکان ترکیب هنر سنتی و طراحی مدرن

سیستمهای متنوع نقاشی و تکنیک گل برجسته، نقش اساسی در ارتقای کیفیت هنری ظروف سرامیکی دارند. تسلط بر این روشها، علاوه بر افزایش ارزش زیبایی شناختی به تولید محصولاتی خاص و ماندگار منجر میشود.